Wanneer kies je een ritueelbegeleider?
Geen uitvaart is hetzelfde. Dit zijn momenten waarop mensen voor een ritueelbegeleider kiezen:
Een afscheid dat echt past
Een mooi afscheid, dat klopt bij wie er is overleden. Met de muziek lekker hard, met een lach, of juist met stilte. Wat er ook past, het blijft dicht bij wie diegene echt was. Zonder poespas.
Als de woorden moeilijk te vinden zijn
Niet elk leven of elke band was makkelijk, en niet iedereen wil hetzelfde. Ik doe recht aan wat er was, en vind precies de woorden die gezegd mogen worden.
Meer dan praatje, liedje
Ook als familie en vrienden spreken, maak ik er één geheel van, met een begin en een eind. Wil je zelf iets zeggen, dan help ik je daarbij. Is dat te moeilijk, dan geef ik woorden aan jullie verhalen.
Als het afscheid nog te onwerkelijk voelt
Soms zijn er voor het verlies geen woorden. Het komt te vroeg, te plotseling, of is nog niet te bevatten. Waar we wel over kunnen praten, is wie diegene was. Ik help je met vormgeven, en we zoeken samen naar wat er mooi mag zijn.
Door samen in gesprek te gaan, vinden we een vorm die bij jullie past. Ik help je het afscheid vorm te geven, zonder dat je de regie verliest.
Ik ga met liefde de ceremonie voor. Ook kan ik helpen met het uitzoeken van passende muziek, foto’s, beelden, teksten en andere onderdelen van het ritueel.
Ben je benieuwd of ritueelbegeleiding iets voor jullie is?
Over Merel
Al jaren ga ik uitvaarten voor bij veel verschillende families. Van een klein afscheid in stilte tot een grote volle zaal met veel emotie. Het gaat altijd over wie iemand écht was.
Mijn intuïtie zie ik als mijn kracht. Ik kan me goed in mensen inleven en snel connectie maken. Diepgang en betekenis geven aan een afscheid vind ik waardevol. Ik ga op zoek naar het achterliggende verhaal en zorg dat alles zo persoonlijk voelt dat het is alsof de persoon er gewoon een beetje bij is.
Ik vind het belangrijk om de tijd te nemen voor het gesprek met nabestaanden. Vaak ontstaat er dan al een bijzondere sfeer. Er wordt geluisterd, gedeeld en herinnerd. Voor mij is dat gesprek al een ritueel op zich.
Ik zorg ervoor dat de ceremonie een geheel wordt en help graag met het verwoorden van jullie emoties en herinneringen. Ook denk ik graag mee over passende muziek en andere symboliek. Jullie wensen zijn daarin natuurlijk mijn uitgangspunt. Wanneer je het lastig vindt om zelf te spreken, spreek ik met liefde namens jou of help ik je met voorbereiden.
Ik ben Register Ritueelbegeleider, aangesloten bij de beroepsvereniging LBvR.
Hoe ziet ritueelbegeleiding eruit?
Hieronder een paar details uit afscheidsdiensten, om je een beeld te geven. Elke keer anders, omdat elk mens anders is.
Drakenvuur
Ellen hield van draken. Haar kerstboom hing er vol mee, en op haar paarse rouwkaart stond er een. Haar kleinzoon speelde vaak een game vol draken met zijn oma. De muziek uit die game kozen we voor de uitvaartdienst.
Voor het aansteken van de kaarsen gebruikten de kleinkinderen drakenvuur. “Nu snap je natuurlijk dat echt drakenvuur veel te groot is voor hierbinnen, dus we hebben het een beetje kleiner gemaakt, zodat het in een kaarsje past. Maar doe voorzichtig, want dat moet altijd met vuur, en zeker met magisch drakenvuur.” We namen afscheid van een krachtig draakje, vol vuur en energie.
Mag ik je vasthouden?
Hans had mooie krullen, was goed gekleed en had een stoere brommer. Adrie wist het meteen: dit is ‘m. Hij vroeg of ze meeging, achterop de brommer. Onderweg vroeg Adrie: “Mag ik je vasthouden?” “Natuurlijk,” zei Hans, “dat vind ik fijn.”
Ruim zestig jaar waren ze getrouwd. In de laatste momenten van zijn leven hield Adrie zijn hand vast, en met zijn duim wreef hij zachtjes over haar hand. Tot het allerlaatste einde heeft ze hem vastgehouden.
Lijstjes
Riet hield haar hele leven lijstjes bij. Voor alles had ze een briefje. Na haar overlijden vond de familie honderden lijstjes in haar huis. Bij de uitvaart kreeg iedereen een blaadje. “Overal had zij briefjes met wat belangrijk was voor haar. Nu gaan wij briefjes voor haar maken, met hoe belangrijk zij was voor ons. Lieve woorden, als laatste groet.” De briefjes zijn met haar begraven.
Grof opzetten
Wim schilderde veel, en leerde zijn twee dochters ook schilderen. “Je moet het grof opzetten,” zei hij altijd. Zo begon ik de dienst: “We kunnen vandaag niet zijn hele leven tot in detail vertellen, daarvoor was het veel te vol. Dus we gaan het grof opzetten.”
Een schaaltje water
Annie was een gelovige vrouw, terwijl haar familie dat niet was. Ze hield veel van haar tuin. Naast haar kist stond een schaaltje water, en iedereen die langsliep besprenkelde de kist, als laatste groet of zegen.
Hoort geloof bij iemand, dan geven we het samen een plek, met een gebed of met een gebaar. Ik ken de kerkelijke kant goed.
Veel is mogelijk. Soms een beeld of een ritueel, soms alleen woorden. Het gaat altijd over wie diegene was, niet mooier en niet minder mooi dan het was. Ik vind de juiste woorden en denk graag met jullie mee.
Veelgestelde vragen
Hier vind je antwoorden op vragen die mensen mij vaak stellen. Staat je vraag er niet bij? Neem gerust contact met mij op.
Wat doet een ritueelbegeleider bij een uitvaart?
Een ritueelbegeleider maakt samen met de familie het afscheid en gaat de uitvaartdienst voor. Ik ben Merel van den Berg, Register Ritueelbegeleider in Utrecht. Ik kom bij jullie thuis voor een gesprek, schrijf het levensverhaal en zorg dat de dienst één mooi geheel wordt.
Wat is het verschil tussen een ritueelbegeleider, uitvaartspreker en ceremoniespreker?
Het zijn verschillende namen voor bijna hetzelfde werk. Je hoort ook woorddienstbegeleider, afscheidsbegeleider of uitvaartbegeleider. Een ritueelbegeleider kijkt naar het hele afscheid: de woorden, de muziek, de beelden en wat er verder bij past. Ik ga de dienst voor en maak er één geheel van.
Wat is een Register Ritueelbegeleider?
Register Ritueelbegeleider is het keurmerk van de LBvR, de beroepsvereniging van ritueelbegeleiders. Het staat voor het hoogste niveau in het vak: veel ervaring, vakmanschap en professionaliteit, beoordeeld door vakgenoten. Ik ben Register Ritueelbegeleider.
Wat kost een ritueelbegeleider?
Mijn standaardtarief voor het maken en begeleiden van een uitvaartdienst is €749, inclusief reiskosten. Over dit bedrag wordt geen btw gerekend. Meer hierover lees je bij Praktische informatie.
Is een ritueelbegeleider niet duur?
Een uitvaart kost gemiddeld zo'n €10.000. Er gaat geld naar de kist, de bloemen, de zaal en de catering na afloop. Een ritueelbegeleider is daar minder dan een tiende van.
Maar waar gaat een uitvaart werkelijk over? Over afscheid nemen, en over wie iemand in essentie was. Dat zit niet in de bloemen of de koffie na afloop. Het zit in woorden die kloppen, en in verhalen waarin je iemand herkent.
Waar wil jij in investeren?
Wordt een ritueelbegeleider vergoed door de uitvaartverzekering?
Vaak wel. In veel uitvaartverzekeringen is van oudsher een bedrag opgenomen voor een voorganger die de dienst voorgaat. Dat bedrag kun je gebruiken om een ritueelbegeleider in te zetten. Kijk in je polis of vraag het na bij je verzekeraar.
Kan ik zelf een ritueelbegeleider kiezen, of gaat dat via de uitvaartverzorger?
Je kunt mij rechtstreeks benaderen. Ik werk altijd samen met een uitvaartverzorger.
Mag ik zelf spreken op een uitvaart?
Ja, graag zelfs. Wil je zelf iets zeggen, dan help ik je daarbij. Is dat te moeilijk, dan geef ik woorden aan jullie verhalen en spreek ik namens jou.
Hoe betrek je kinderen bij een uitvaart?
Als ouder wil je je kinderen beschermen tegen verdriet. Ze erbuiten houden is dan heel begrijpelijk. Toch kan het waardevol zijn om samen te ontdekken waar ze zelf behoefte aan hebben.
Ik kijk samen met de kinderen wat bij hen past. Wat willen ze weten? Willen ze iets doen, of juist alleen van een afstandje kijken? Ze bepalen zelf hun tempo, en samen vinden we een vorm.
Tips over kinderen en afscheid
Richard Hattink is expert op het gebied van kinderen en rouw. Hij werkte in het onderwijs en in de uitvaartwereld, en ontwikkelde uitvaartspeelgoed: een aula, een baar en een crematieoven waarmee kinderen een afscheid kunnen naspelen. Dit zijn zijn belangrijkste inzichten.
Kinderen weghouden beschermt ze niet
Als er niet over de dood gepraat wordt, leren kinderen dat het een taboe is. Dat maakt een volgend verlies juist moeilijker. En kinderen weten vaak al meer dan je denkt, bijvoorbeeld van een dood vogeltje of een huisdier dat is doodgegaan.
Wees eerlijk
Praat op hun niveau, met duidelijke woorden. Verdriet, boosheid en iemand missen zijn normaal, ook bij kinderen. Je hoeft het niet weg te poetsen met iets leuks. Het helpt als ze zien dat volwassenen ook verdriet hebben.
Bereid ze voor
Vertel vooraf wat er op de dag gaat gebeuren: waar jullie naartoe gaan, wie er zijn, hoe de kist eruitziet. Dan is de dag minder onvoorspelbaar en minder spannend. Spelen helpt daarbij. Als kinderen een uitvaart naspelen, zie je wat ze al weten en wat ze nog niet begrijpen.
Laat ze op hun eigen manier afscheid nemen
Kinderen worden steeds vaker betrokken, bijvoorbeeld door een kaarsje aan te steken. Maar kinderen willen vaak op hun eigen manier afscheid nemen. Laat ze meedenken en meebepalen.
Ook daarna
Kinderen blijven vragen stellen, soms nog lang na de uitvaart. Houd daar ruimte voor. Spelen kan ook achteraf laten zien wat ze van de dag hebben onthouden.
Kan geloof een plek krijgen, ook als niet iedereen gelovig is?
Ja. Ook als geloof een rol speelt, kun je mij vragen om de uitvaart voor te gaan. Ik ken de kerkelijke kant goed. Zijn er verschillen in geloof, of in hoe mensen erover denken, dan maak ik een combinatie waarin iedereen een plek krijgt.
Zo was er een mevrouw die gelovig was, terwijl haar familie dat niet was. Ze hield veel van haar tuin. Naast haar kist stond een schaaltje water, en iedereen die langsliep besprenkelde de kist, als laatste groet of zegen.
Wat zeg je op een uitvaart als de relatie moeilijk was?
Niet elk leven of elke band was makkelijk. Ik doe recht aan wat er was, en vind precies de woorden die gezegd mogen worden.
Kan ik mijn eigen uitvaart al bij leven voorbereiden?
Ja. Je kunt al met mij in gesprek gaan over je eigen uitvaart. Samen maken we de tekst of de hele dienst. Als je wilt, hoor je de woorden zelf nog. Na het overlijden kan ik de uitvaart voorgaan.
Wil je een levensverhaal vastleggen om te bewaren? Ik maak ook audioportretten: Jouw Verhaal. Een levensverhaal in iemands eigen stem.
Is er een ritueelbegeleider bij mij in de buurt?
Ik werk vanuit Utrecht en ga uitvaarten voor in Utrecht en omgeving. Ook kom ik vaak in Amersfoort, Hilversum, Amsterdam, Lelystad, Den Bosch en Apeldoorn, en in het Rivierenland, zoals Culemborg, Geldermalsen en Tiel. Woon je ergens anders? Neem gerust contact met mij op, dan kijken we samen wat mogelijk is.